حجتالاسلاموالمسلمین استاد مرتضی جوادی آملی در همایش گرامیداشت افتخارات گروه صنعتی تندگویان و در جمع فعالان عرصه صنعت، تولید و کارآفرینی، با قدردانی از گروه صنعتی تندگویان، به تبیین جایگاه صنعت در فرهنگ قرآنی و تمدن اسلامی پرداخت و اظهار داشت: جهان صنعت، جهانی ویژه و دارای سهمی اساسی در شکلگیری تمدن بشری است و فعالیتهای صنعتی، از تولید تا صادرات، حتی در انتقال فرهنگ و نگرشهای تمدنی نقشآفرین است.
ایشان با اشاره به جایگاه صنعت در آموزههای وحیانی افزود: خداوند متعال همانگونه که خالق همه موجودات است، صانع همه مصنوعات نیز هست و در قرآن کریم، تعلیم صنعت را به خود نسبت داده است؛ چنانکه درباره حضرت داوود(ع) میفرماید: «وَعَلَّمْنَاهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَكُمْ»؛ یعنی ما صنعت زرهبافی را به داوود آموختیم.
استاد مرتضی جوادی آملی با بیان اینکه ادیان الهی، بهویژه اسلام، نهتنها با علم و صنعت تعارضی ندارند، بلکه برای آن جایگاهی متعالی قائلاند، تصریح کرد: صنعت در تفکر دینی و وحیانی، فراتر از یک فعالیت صرفاً مادی و اقتصادی است و باید در افقی بالاتر، بر پایه اتقان، استحکام، زیبایی و نیکویی شکل گیرد.
صنعت در فرهنگ اسلامی باید مظهر اتقان و زیبایی باشد
ایشان با استناد به آیه شریفه «صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ» اظهار داشت: خداوند متعال نظام آفرینش را در نهایت اتقان و استحکام پدید آورده و در کنار آن، بر زیبایی و نیکویی خلقت نیز تأکید فرموده است. ازاینرو، صنعت در جامعه اسلامی باید از این دو ویژگی اساسی، یعنی استحکام و زیبایی، برخوردار باشد.
استاد مرتضی جوادی آملی با اشاره به دیدگاه حضرت آیتاللهالعظمی جوادی آملی در مقدمه کتاب «مفاتیح الحیات» درباره سه وظیفه انسان در قبال جهان گفت: انسان از سوی خداوند مأمور به «جهاندانی، جهانداری و جهانآرایی» است؛ یعنی نهتنها باید جهان را بشناسد و بهدرستی اداره کند، بلکه وظیفه دارد آن را به زیبایی بیاراید.
ایشان افزود: اگر این مبانی اعتقادی و قرآنی در اندیشه صنعتگران و تولیدکنندگان جای گیرد، جامعه صنعتی ایران اسلامی متحول خواهد شد؛ زیرا انسان همانگونه که میتواند مظهر خلاقیت الهی باشد، میتواند در صنعتگری نیز جلوهای از صفات الهی را آشکار سازد.
رعایت استانداردها یک تکلیف فقهی و اخلاقی است
استاد مرتضی جوادی آملی در بخش دیگری از سخنان خود، بر مسئولیت شرعی تولیدکنندگان عرصه صنعت در قبال سلامت و امنیت مصرفکنندگان تأکید کرد و گفت: «فقه ما متأثر از کلام ماست» و اگر صنعتی بر اساس موازین لازم فعالیت نکند و استانداردهای جهانی را رعایت نکند و در نتیجه برای جامعه مشکل ایجاد شود، صنعتگر ضامن خواهد بود.
ایشان اظهار داشت: کسانی که در صنعت خودروسازی با ساختمان، دقت لازم را به کار نبرده و استانداردها را رعایت نکردهاند، در برابر آسیبهایی که بر اثر این کوتاهیها به مردم وارد شده است، مسئولیت دارند.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: نمیتوان برای دستیابی به درآمد بیشتر، جان و سلامت مردم را نادیده گرفت. هر محصول صنعتی باید بر اساس اصول علمی، فنی و استانداردهای لازم تولید شود و چنانچه بیتوجهی به این اصول موجب خسارت شود، مسئولیت جبران آن بر عهده تولیدکننده خواهد بود.
استاد مرتضی جوادی آملی خاطرنشان کرد: آموزههای قرآنی درباره اتقان و احسان در آفرینش، دارای آثار و پیامدهای فقهی است و نمیتوان تولید کالا و عرضه آن به جامعه را بدون توجه به کیفیت، استحکام و ایمنی کافی دانست.
ایشان در پایان تأکید کرد: صنعت در ایران اسلامی باید از فرهنگ و تمدن وحیانی الهام بگیرد و تولیدکنندگان، افزون بر تأمین نیازهای جامعه، کیفیت، استحکام، زیبایی و سلامت محصولات را سرلوحه فعالیتهای خود قرار دهند؛ زیرا هرگونه کوتاهی در این زمینه که موجب آسیب و خسارت به مردم شود، مسئولیتآور خواهد بود.